«Tay üsulu» və ya qayığınız yoxdursa, nə etməli….

Yeni ili Taylandda ov səfəri ilə qarşılamaq fikri dekabrda yarandı. Əvvəlcə yaxşı bir dostumla, həm də yəhudi və eyni zamanda bu regionda sualtı ov ləvazimatlarının dar dairələrdə məşhur tədarükçüsü olan Stas, yəni Grass ilə İsraildə qruperlərin dalınca düşmək planımız vardı. Amma pis hava və bunun nəticəsi olaraq Ağlama Divarı ölkəsində suyun altında görünüşün məhdud olması bu möhtəşəm planların həyata keçməsinə imkan vermədi. Və tez bir zamanda Taylanda təcili "suya enmək" kimi macəralı bir qərar verildi.

İnterneti araşdırandan və orada olmuş "təcrübəli" ovçu tanışlardan soruşandan sonra məlum oldu ki, bizim ovçuların demək olar hamısı Lipe adasına gedir. Amma, birincisi, ora qoruqdur, qoruqlarda ov isə gecə ovu kimi bizim üsulumuz deyil, ikincisi, yer artıq yaxşı öyrənilib və orada balığın olub-olmaması barədə mürəkkəb və uzun-uzadı fikirlər deyilirdi: ya orada var, ya da iki həftə olmaya da bilər. Təbiətdən və ov bəxtindən mərhəmət diləməyə heç həvəsimiz yox idi, ona görə də sualtı internetin ingilisdilli hissəsində Taylandda sualtı ov mövzusunda axtarış apardıq. Sualtı klubların və sadəcə bu işin fanatlarının saytlarını öyrənəndən sonra məlum oldu ki, orada əsasən iri olmayan, çətin əldə edilən balıq rast gəlir, üstəlik Siam körfəzindəki akvatoriyalarda hələ görünüşü də tutmaq lazımdır.

Bir müddət axtarışdan sonra avropalı sualtı ovçulardan birinin vasitəsilə 6 ildir Taylandda yaşayan və sualtı ovla məşğul olan bir ingilis ekspatı tapmaq mümkün oldu. Təəccüblüdür ki, onunla çox tez əlaqə saxlaya bildim və çoxsaylı suallar və foto mübadiləsi ilə yazışma başladı. Yeni dostumuz Çarli hər şeyi çox ətraflı və aydın danışdı və ovun təşkili üzrə xidmətlərini təklif etdi. Proqrama uzaq adalar və təkcə ona məlum olan bankalar ərazisində bütün ov növləri, o cümlədən blyuvoter daxil idi. Xidmətinin qiyməti sahildən uzaqlıqdan (sərf olunan yanacaqdan) asılı olaraq gündə 3-dən 5 minə qədər yerli pul (demək olar rubla ekvivalent) idi. Tarix barədə razılaşdıq, onu sualtı ov və onun təminatı ilə bağlı bütün mümkün tələb və şıltaqlıqlara mənəvi cəhətdən hazırladım və virtual olaraq əl sıxışdıq. "Biletləri alıram, Tay balıqlarının dünyasına bələdçimiz Çarli bizi hava limanında qarşılayır, sonra hər şey əvvəlcədən razılaşdırılmış ssenari üzrə gedir" – sadəliyi ilə möhtəşəm olan, amma heç vaxt həyata keçməyən plan…

Çarlinin qayığı kiçikdir, 4 nəfərlik, ona görə böyük kollektiv toplamağı planlaşdırmırdım və komandaya arvadımı götürmək qərara alındı ki, ıssız adalarda bütün ləzzətlər elə dərhal olsun, bir də başqa bir ovçu və ya ailəli cütlük ki, qız sahildə təkcə kredit kartı ilə əylənməsin. Vaxt dönməz şəkildə yeni ilə yaxınlaşırdı, ağlabatan qiymətə bilet isə yox idi. Çarli demək olar həftədə bir neçə dəfə yazır, hazırda müştərilərlə keçirdiyi ovlardan danışır, ova həvəsi getdikcə artıran fotolar göndərirdi. MPO komandasındakı şəriklərdən və zamanla sınanmış ovçulardan heç kim gedə bilmədi, ona görə də balıq həsrəti çəkənlərin sırasına Mixaylov şəhərindən köhnə Ryazan dostum, qaz uçuşu dövründə ov istirahətinin təşkili üzrə böyük mütəxəssis, əlbəttə ki, hələ hər şeyi qabaqda olan sualtı ovçu və sadəcə yaxşı oğlan – Mişka Zavalixin qatıldı.

Müxtəlif kontorlarda yorucu axtarışlar və bronlar nəticəsində ucuz və yanvarda getmək ümidi gündən-günə sönürdü, amma Andryuşa Kosenkovun gizli məlumatı sayəsində (sağ ol, qardaş!) 12 yanvara Domodedovo-Puket-Domodedovo üç birbaşa bilet $650-dan cibimizdə idi. Bu, planlaşdırılan vaxtdan demək olar 2 həftə gec idi, amma gec olsun, güc olmasın. Bu gecikmə nəticəsində heç kimin gözləmədiyi yerdə tamamilə gözlənilməz böyük bir xoşagəlməzlik baş verdi, amma bu barədə bir az sonra.

Ləvazimatın son yoxlanışı həmişəki kimi yaxşı yoldaşım Saşa Sidorinin məhz dəniz ovu üzrə ixtisaslaşmış seahunter.ru mağazasında keçirildi ki, bu da bizim dövrümüzdə, xüsusən Moskvanın lap mərkəzində böyük nadirlikdir. Bir-iki saatlıq xoş söhbət, Aralıq dənizi ləvazimatımın birgə təhlili və tənzimlənməsi, xırda şeylərin – ip ilə kəndir arasında möhkəmləndirilmiş karabinlərin, 3 mm-lik kostyumun, vtulka sıxma alətinin və son kolleksiyadan yeni Buşevski çantasının alınması cana doymuş paytaxtda sondan əvvəlki şaxtalı günü şənləndirdi. Üstəlik Saşadan xeyir-dua və silahı daşımaq üçün şəxsi sərt futlyar aldım.

MKAD-da bitib-tükənməyən tıxac, hava limanında vaxtla və təyyarə ilə yarış, yaxın dostum cedayın (Denis, salam!) əvəzsiz köməyi – o, xidməti vəziyyətindən istifadə edib qaça-qaça bütün ciblərindən "vəsiqələr" çıxararaq, sehrbaz kimi bizə telefonla qeydiyyat, təyyarədə yaxşı yerlər, növbəsiz keçid və başqa sinif lobbisi düzəldir və maşını götürür… – hər şey, çatdıq! …bar, bir şüşə viski, başa tutarlı alkoqol zərbəsi və möcüzə baş verir – İSTİRAHƏT BAŞLAYIR!!! Hər şey batsın, nəhayət balıq vurmağa gedirik!

9 saatlıq uçuş və bizi Phuket şəhərinin hava limanında xumarlıq yaxalayır. Bir saat Çarlinin telefonuna zəng edirəm, nəticə sıfırdır – «abonent əlçatmazdır» və nə edəcəyimiz bəlli deyil. İstilik, ətrafda hiyləgər çəpgözlər, bir də çox soyuq pivə istəyirik… Çarli bizi atdı və çənəsinə sağ yumruq yeməmək üçün onun çox tutarlı səbəbi olmalıdır. Açıq kosmosa çıxmağa qərar verirəm. Elə pasport nəzarətində hamımıza hesabında az balans olan pulsuz yerli sim-kartlar paylayırlar. Taksi lazımdır, hava limanının çıxışına doğru ilk addımları atırıq və bir anda taksiçilərdən tutmuş hər cür yerləşdirmə menecerlərinə qədər bütün yerlilər dəstə ilə üstümüzə cumur. «Burada niyə daha ucuzdur» mövzusunda saysız-hesabsız monoloqları səbirlə dinləyirik, hamını nəzakətlə rədd edirik, dollarları yerli valyutaya – bata dəyişirik və bir dəstə kağız pulla hava limanının çıxışında ilişib qalırıq. Adətən elə bu an bizim qardaşı hər şeydə aldadırlar, amma şükür ki, zəngin təcrübəmiz var və taksiçilərlə bir neçə dəqiqəlik bazarlıqdan sonra təyinat yerinə qədər qiymət siyahısından aşağı, 800 bata əla taksi tuturuq. Oturub bizi adanın ən cənubuna, açıq dənizə və adalara yaxın yerə aparmasını xahiş edirik. Hava limanından 40-50 kilometr yol var, kondisioner, dəri salon, razı sifətlərimiz, buz kimi pivə adamı rahatlaşdırır və hamılıqla mahnı oxumağa başlayırıq. Yol boyu qayıqların və balığın qiymətindən tutmuş havaya və «gənclər dəbinə» qədər bizi maraqlandıran hər şeyi taksiçidən soruşub ona aman vermirəm.

Bütün adanı keçirik, arabir taksiçimizin bütün tanışlarının yanına dəyirik, onlar da bizə otel, yaxta və ya böyük Buddanın başını sırımağa çalışırlar. Hamını səbirlə dinləyirik, Ryazan vilayətində cinsi azlıqların sosial vəziyyəti barədə danışırıq və hamısını bütün aktual məsələlərlə sorğu-suala tuturuq, çünki taksiçinin söz ehtiyatı tez tükəndi, bizim də pivəmiz tez-tez qurtarırdı. Yolda harasa, başqa bir həyatda unudulmuş telefon adapterini, yerli sim-kartları artırmaq üçün kartları və digər xırda-para şeyləri alırıq.

Nəticədə taksi ilə Phuketin bütün cənub sahilini Karondan adanın bütün su nəqliyyat vasitələrinin əsas dayanacağının yerləşdiyi Çalonq limanına qədər gəzib dolaşırıq və bizim üçün az-çox maraqlı yerin Kata sahilində olduğunu öyrənirik. Adanın şərqində dayazdır və görünmə yoxdur, qərbində ada yoxdur, su da katerlərdən və skuterlərdən qaynayır, bir sözlə, Katadırsa, Katadır, lövbəri orada salırıq. Otelləri, bunqaloları gəzməklə, içki və qəlyanaltı ilə birlikdə taksi səfəri təxminən 5 saat çəkdi. Taksiçiyə 2000 bat veririk, əlini sıxıb yola salırıq… o, narazıdır – bu ölkə hara gedir axı?

Amma hiyləgər taksiçi bizi klassik Tay otel fırıldağına salıb yenə də bizdən bir az qopardı, amma bundan qaçmaq mümkün deyildi. Vəziyyəti tez başa düşdük və elə ertəsi gün düzəltdik. Fırıldağın mahiyyəti belədir – əgər hava limanında sizi «ucuz otel»lə tora salmayıblarsa və siz taksi ilə gedib otel seçirsinizsə, qarşınızda standart ssenari oynanılacaq – sizi sadəcə ən bahalı otelləri gəzdirəcəklər. Qiymətlər gündə 5000-dən 30000-ə qədərdir. Hətta elə bir an oldu ki, istilik xüsusilə bərk vurdu və məni elə əldən saldı ki, yaşıl cənnətdə öz hovuzu olan ən qəşəng bunqaloya 12000-ə razı idim, amma sağlam düşüncə və dostların təpikləri məni varlı uşağı obrazından reallığa qaytardı. Əsas fikir dəbdəbəli otelin caynağında ilişib qalmamaq, gecələmək üçün münasib yer tutub hərəkət etmək, hərəkət etmək, hərəkət etmək idi. Belə bir neçə saatlıq gəzintidən sonra taksi sizi «xüsusi» otelə gətirir, 2500-ə! Otağa cəmi «simvolik» 2500! 1800-ə qədər bazarlıq edirik və xoşbəxt halda nəhayət yerləşirik, sonra isə… sonra taksiçi növbəti sadəlövhləri gətirdiyinə görə oteldən öz faizini alır.

Bir az uyğunlaşandan və üzərində heroqliflər və baykker üslubunda svastikalar olan, “Support your locals!” yazılı kiçik stikerləri görməyə başlayandan sonra taylılarla hər şey tamamilə aydın oldu, bu yazının sərbəst tərcüməsi belədir: «Yerlilər, unutmayın – sadəlövh (farang) olmasa, həyat da pisdir!». Yerlilərlə daha yaxından ünsiyyət qurmağa başlayanda müşahidələrimiz tam təsdiqləndi. Bütün faranglar müqəddəs heyvanlardır. Onlara gülümsəmək, onları yedizdirmək, onlara baş əymək və mütəmadi olaraq sağmağı unutmamaq lazımdır. Faranglar sayəsində vyetnamlıların bu çəpgöz qardaşları son 10 ildə yoxsulluqdan və gecəqondulardan öz ciplərinə və taunhauslarına qədər yüksəliblər… Buna uyğun olaraq həm mentalitet, həm də faranglara münasibət dəyişir – «niyə bu qədər az?», yəni biz Asiyaya 10 il gecikmişik… ümid edirəm, burada balıq bu qədər təkamül keçirməyib!

Axşam internetdə otelimizin qiymətini tapdıq və gözlənildiyi kimi, internet vasitəsilə bron edəndə cəmi 1000 bat imiş… Hər halda, gəlin bu darıxdırıcı məişəti buraxaq və səyahətimizin məqsədinə qayıdaq.

Yerləşən kimi Çarliyə məktub yazıram və «how much is the fish» olduğunu öyrənmək üçün çimərliyə gedirəm.

Çimərlikdə tam məyusluq – görünmə 5 metr, qayıqlar var, amma qiymətləri heç də xoş deyil. Sürətli katerlər gündə 18 000-dən, adi lonq boatlar Phuketin yaxınlığındadırsa saatı 1500, məsafə məhdudiyyəti olmadan bütün günlük (6 saat) – 10 000. Bu, artıq bir az ağır idi – iki həftə 10 000-dən və balıq qızıl olacaq. Bir gün uyğunlaşıb sonra qayıqsız ən yaxın adanın ətrafında isinmə-kəşfiyyat keçirməyə qərar verirəm. Çimərlikdən adaya qədər məsafə təxminən bir kilometrdir. Çimərliyin uzaq kənarından 600 metr. Adanın özü balacadır, iki saata işləmək olar… artıq cəlbedicidir – plan var. Buğ kimi isti suda axşam çimmə, suyun temperaturu +28С, arabir planktonlar sancır (Karib dənizi kimi), sahildən 100 metrə qədər güclü çəkilmə… bir sözlə, ilk nağılvari axşam. Ulduzların altında dizə qədər suyun içində ayaqyalın gəzirik və uşaqlar kimi, ən parlaq ayın işığında yaş qabıqları parıldayaraq yaş qumun üstündə qaçışan sürətli qum xərçənglərini tuturuq… arzular çin olur.

Axşam Çarlinin məktubuna cavab yazdım. Xəbərlər ürəkaçan deyil - məlum oldu ki, biz uçub gəlməmişdən iki gün əvvəl o, rifdə müştəri ilə dalıbmış və əlini bir az cızıb, nəticədə indi Krabi şəhərinin xəstəxanasında reanimasiyadadır. Ona əməliyyat edib başlamış absesi təmizləyiblər, amma sonra qanına infeksiya düşüb, bütün nəticələri ilə birlikdə. Bir həftə sonra onu Puket şəhərində daha bahalı xəstəxanaya köçürüblər, çünki vəziyyəti pisləşməkdə davam edirdi, axırda ona yaxşı olub, amma yalnız fevralın ortasında çıxaracaqlarını vəd ediblər, dalmağa isə ən azı bir aydan sonra başlaya biləcək, ya da biz onu təxminən belə başa düşdük. O, bizə kömək edə bilmir, telefonda danışa da bilmir – «gücüm yoxdur, komadayam, adyos amiqos, aym veri sorri…» - ay alçaq! Necə deyərlər, bizim ingilis idmançımızın lastları sındı və o, məsafədən çıxır… gərək daha bahalı karbon alaydı.

Birinci gün – «döyüşlə kəşfiyyat».

Birinci gün səhər tezdən Kata Biçin qarşısında gözaltı etdiyim adaya üzməklə başladı. Təchizat mənim standart Aralıq dənizi dəstimdən ibarət idi: əsas tüfəng – «Bluetec»-dən reversiv triggerli, uzunluğu 110 olan, 16-lıq iki rezinli, qısa yüngülləşdirilmiş Trigon 7 mm-lik harpunlu və «Xxone»-dan 60 metr xətli çarxlı yunan karbonu, buyda isə yaxın döyüş üçün Buşun modifikasiya olunmuş 75-liyi. Blutekin mənim ən əsas kalibrim - 8 mm-lik harpunları 9 metrə böyük dəqiqliklə və ildırım sürəti ilə atan OceanBorn, Çarlinin yazdığı kimi, burada çox narahat olardı. Otaqda qayıq üçün lazım ola biləcək daha bir tüfəng qalmışdı - birbaşa bağlamalı 130 Riffe, hər tüfəngə də üç harpun.

Dənizə düşən kimi balıq növlərinin sayı və müxtəlifliyi məni dərhal heyran etdi. Tropik mərcan rifinin həyatı sadəcə qaynayır. Cürbəcür kirpi balıqları, iynə balıqları, tutuquşu balıqları, qunduz balıqları və hər cür rəngdə, hər cür çeşiddə başqa balıq tör-töküntüsü gözünü hara atsan, demək olar ki, hər yerdə səni əhatə edir, boylanır, gizlənir. Dəniz ilanları tez-tez görünür. Bir sözlə, həyat sadəcə qaynayır, təbii ki, Qırmızı dənizdəki kimi coşqun deyil, amma burada hər şeydə okeanın yaxınlığı hiss olunur. Bir-iki saat ovdan sonra aydın oldu ki, burada yaxşı balığın dalınca xeyli qaçmaq lazım gələcək. Bir kiloqramdan böyük heç nə rast gəlmirdi. Balıq çoxdur, amma hamısı çox ürkəkdir, yeyilə bilən əla rif balığı isə ümumiyyətlə yoxdur. Yerli aborigenlərin yeməyinə daxil olmayan balıq ətrafda külli miqdarda sərbəst üzür, qolunu uzatsan çatacaq qədər yaxına buraxır. 5 saatlıq ovun nəticəsində bir-iki metrlik, kilo yarıma yaxın iri saqan (Paşa, bağışla!) vurmaq alındı, müəyyən texnika ilə onları çoxlu miqdarda ovlamaq olar, 18 metrdə bir kiloqramdan artıq möhtəşəm bir skorpena və bir karakatitsa. Başının üstündə çıxıntı olan böyük qara bir balıqla da təmas oldu, yeyiləndir, çünki yarıqdan məndən necə qaçdısa, bir anda naməlum istiqamətdə gözdən itdi. Bir kiloqrama qədər barrakudalar rast gəlirdi, amma bu mənim ölçüm deyildi.

Akvatoriya üzrə görünmə 3 metrdən 15 metrə qədər dəyişirdi. Suyun temperaturu hər yerdə eynidir: 28C. Termoklin yoxdur, axınlar yer-yer var və gün ərzində istiqaməti daim dəyişir. Axınlar yer-yer çox güclüdür, məsələn, bir yerdə dalışa hazırlaşa bilərsən, iki dəqiqədən sonra başını qaldırıb dalışa hazırlaşdığın yerdən bir kilometr aralıda olarsan. Dərinliklər 17 metrə qədərdir. Bir yerdə 18 metrdə yarıq tapdım, skorpenanı da elə orada vurdum və bir-iki kiçik qrupperi ürkütdüm.

Çimərlikdən axan üfunətli çayın dənizə töküldüyü yerdə çoxlu iri kefal və yeyilməyə yarıyarımçıq başqa balıqlar fırlanırdı, amma bunların hamısı o deyildi. Nəticə ürəkaçan deyildi – görünür, Puketin ətrafında bütün oturaq balığı çoxdan qırıb qurtarıblar, həm də biz yox, ən acınacaqlısı da budur, ona görə ya qayıq axtarmaq lazımdır, ya da pelagik balıqları ovlamaq üçün yer. Belə kədərli fikirlərlə sahilə çıxanda yenə də həmişəki kimi balığa baxmağa yığışan aborigenlərdən və turistlərdən bir izdiham toplaya bildim. Yerlilərlə söhbət başladı, onlar əl hərəkətləri ilə ovladıqları şeyin gözlərinin ölçüsünü göstərirdilər, nəticədə aydın oldu ki, Tay sakinləri demək olar ki, hər şeyi, böyükdən kiçiyə ovlayırlar və mənim bugünkü ovum onların meyarlarına görə heç də pis deyil. Belə böyük skorpena isə – yüksək peşəkarlıqdır, çünki çox dadlıdır… sonra da tay dilində az başa düşülən bir mırıltı.

Tablo – «balıq yoxdur».

Balığı otelin restoranına apardıq, orada yerli aşpazların əyri əlləri onun onsuz da ikinci sort olan dadını tamam korladı, amma necə deyərlər, pivə\şərab\araqla (lazımi olanın altından xətt çəkin) - keçər. Yolun o tayında sutkası 800 bat olan bir otel tapdıq, o qədər də «dəbdəbəli» deyil, amma ünsiyyətcil personalı və yalnız otelin sahibi ilə ünsiyyət quraraq, tailandlının geniş rus ruhu, həmçinin buddizm və geosiyasət haqqında biliklərlə onu özünə meyilləndirərək əldə edilə bilən bir dəstə xoş xırdalıqları var. Nahardan sonra çimərliyə günəşlənməyə gedirik…

Çimərlik ayrıca bir mahnıdır… ayaqyalın basmaq çətin olan isti ağ qum… ilıq dəniz… 200 bata şezlonq, çətirin kölgəsi və kokos və başqa kokteyllər daşıyan dargözlülər. Və şaxtadan əldən düşmüş rus ruhu üçün bu səadətli anda əlamətdar bir hadisə baş verir ki, bu da müəssisəmizin uğur yolunda ilk addım olur.

Belə ki, gözlərim önündə bu mənzərə açılır: hər cür turistlə o yan-bu yana şütüyən çoxsaylı qayıqlardan biri məndən bir az aralıda sahilə yan alır. Qayıqda mayka və banda taxmış iki yerli aborigen sahilə nəsə qışqırır. Onların qışqırığına çimərliyin müxtəlif başlarından şortikli, sualtı tüfəngli iki yerli qaçır. Bu bir işarə idi və mən dərhal onlardan birinin qabağını kəsməyə atılıram. Yaxınlaşıb sözün həqiqi mənasında onun üstünə tullanıram, qolundan yapışıram:

- Ay uşaqlar, hara belə?

- Dənizə, ova.

- Ova?! Sizinlə olar? Pulunu verərəm!

- Yox, faranqlara olmaz, tələsirik, orada kapitan var, olmaz.

- Ay səni it oğlu…

Suyun kənarında dayanıb onların qayığa minməsinə baxıram. Bir az da fikirləşirəm, sonra üzə-üzə başqa gəmilərin arasında yavaş-yavaş manevr edən qayığa çatıram, bortdan yapışıb kapitanı tələb edirəm. Bortdan asılı vəziyyətdə kepla beş dəqiqə əl-qolla izahatdan sonra onlarla dənizə çıxmağa razılaşıram. Plavkida taksiyə qaçıram, 3 dəqiqəyə oteldəyəm. Snaryajı qapıram, yolüstü barda içən Mişkanı fotoaparatı ilə birlikdə götürürəm və geriyə, çimərliyə tərəf qaçhaqaç. 15 dəqiqə keçir və biz qayıqdayıq… sağ olsunlar, qıyıqgözlər, gözlədilər. Qayıqda bizdən başqa 3 nəfər var imiş: dalmayan kep və düz bağlı zıpkınlı arbaletləri olan iki taylandlı; snaryajlarına baxanda uşaqlar təcrübəli və özlərinə arxayındırlar. İstiqamət səhər artıq dalğıclıq etdiyim adaya, günəş, gündüz saat 3… Yolda geyinirəm və ilk dayanacaqda yerlilərlə birlikdə bortdan suya düşürəm. Plan sadədir – balığın qiymətini öyrənmək və yerli ov texnikası ilə tanış olmaq üçün bu bütün zooparkı vurmaq.

Amma taylandlıların texnikası yeniliyi ilə parlamır və belə adlanır – 5 metr dərinlikdə riflərin sürətli yoxlanışı və nəlbəkidən böyük hər şeyə atəş. Yenə bizim üsul deyil, 15 metr ətrafında dərinliyə gedirəm. Uzun-uzun uzanıb gözləyirəm və çıxışlarda ağlabatan bir şey gözləmədən 4 balıq vururam – iki kiçik trevali və bir cüt, hərəsi 500 qram olan, pulcuqsuz, nəsə piranyaları xatırladan yaşıl rombvari balıq. Sarqanlardan dadıb, onların zəif yerini artıq tapmış olduğumdan (onları Aralıq dənizi texnikalarından birini tətbiq etməklə asanlıqla yaxına çəkmək olur), onları bir sinif kimi görməməyə başlayıram. Qayıq yaxınlaşır, yığışırıq. Yerlilərin ovu göy qurşağının rəngləri ilə alabəzəkdir – tutuquşunu xatırladan böyük balıq, məndəki kimi bir cüt yaşılbalıq və böyük mürəkkəbbalığı. Hər balıq haqqında ətraflı soruşuram və məlum olur ki, hər şeyi vurmaq lazımdır – qızardıb yemək olmayanı əvvəlcə bişirmək, sonra qızardıb yemək lazımdır…

Xüsusən təxminən kilo yarımlıq mürəkkəbbalığı qeyd olunur, onun qiyməti kiloqramı 250 batdır – faydalı məlumat.

Təxminən 20 dəqiqədən sonra birincidən kifayət qədər uzaq olan ikinci yerə gəlirik. Mənə hərəkət istiqamətini göstərirlər və yerli döyüş dəstəsi böyük sürətlə sahil xətti boyunca uzaqlaşır. Belə bir dəstədən sonra sahilin yanında ediləcək bir şey yoxdur və dərinlikdəki döşləri bombalamağa başlayıram. Yerlilərlə yarışa qaçmağa heç bir həvəsim yoxdur, üstəlik düz bağlamalarının linlərinin uzunluğuna baxanda, onlar maksimum 10 metrə dalırlar. Görünmə sıfıra düşür, bir yığın xırda balıq, bir kiloya qədər bir neçə kefalı diqqətsiz qoyuram, lilli dib, termoklin yenə də yoxdur. Uzaqlaşmış qayığın ardınca bir kilometr qədər gedib, 15-17 metrdə əla lilli banklar tapıram. Görünmə 3 metrdən 6 metrə qədərdir və yırtıcının olmasının bütün əlamətləri var. Planlı şəkildə uzanıb gözləməyə başlayıram və demək olar ki, hər dəfə məni güclü quyruqların zərbələrindən və xırda balıqların nəhəng sürülərinin hərəkətindən yaranan kəskin səslər qarşılayır. Hər dalışda xırda balıq sürüləri mənə qısılır və mən onların bədənlərindən ibarət sıx örtüyün içində qalıram. Balıq qorxub və instinktiv olaraq məndə qoruyucu axtarır – əla ilkin şərtlər! Sonradan başa düşdüyüm kimi, bu balıq bir çox yerli yırtıcıların əsas yeməyidir. Trevalilər və ya karankslar onlara sadəcə dəli olurlar. Balıq parlaq sarı rəngdədir və Qara dəniz qaranquşbalıqlarını xatırladır, sadəcə ölçüsü 200-300 qrama qədərdir. Onlar üçün yem yeri olan sahələrdə sıx sürülərlə durur.

Hiss edirəm ki, düz yerə düşmüşəm, gözləməyə və başımı fırlatmağa davam edirəm, zərbələr mənə getdikcə yaxınlaşır və tezləşir. Ətraf alaqaranlıqdır və hər şey sarı gün batımı çalarlarındadır. Bütün xırdalar daim hazır vəziyyətdədir və qorxu keçirir, məndə isə adrenalin axını… indi olacaq… və elə də, görünmənin həddində, alaqaranlıqda boz kabusların cizgiləri görünür. Budur – bu artıq balıqdır!

Uzanmağa davam edirəm və görünmənin həddində yanımdan böyük sürətlə bir kabus keçir – daha doğrusu, mən yalnız skeleti gördüm, çünki axşam işığı və zəif görünmə balığın bədənini məndən gizlətdi, yalnız irəli çıxmış güclü alt çənə, üst və alt üzgəclərin cizgiləri görünürdü. Sonra hər şey avtomatik, demək olar ki, şüurun iştirakı olmadan baş verir. Mən sanki bütün prosesə kənardan baxıram və prosesin harmoniyasından ali həzz alıram – tüfəngli əlin rəvan çıxarılması, sürətli izləmə, nişan nöqtəsinin balığın yarım gövdə qabağına çıxarılması və o artıq qaranlıqda əriyəndə, atəş!

Sümüklərə güclü zərbənin ləzzətli səsi dəydiyini xəbər verir, katuşka avtomatik boşalır və lin üzə çıxma istiqamətinin əksinə uçur. Səthdə katuşkanın gedişini saxlamağa başlayıram və onun dayandığını hiss edib, rəvan çıxarmağa başlayıram… Əsas odur ki, həddindən artıq səy göstərməyəsən, heç də nəhəng olmayan ölçüsünə görə balığın gücünə baxanda, elementar olaraq qopa bilər. 5 dəqiqə yormaq və balığın dadını korlamamaq üçün qəlsəmələrin altından məcburi mərhəmət zərbəsi. Hazırdır, ilk layiqli balıq!

Burada xüsusilə Aralıq dənizində uzun illər ov zamanı məndə formalaşmış uzaq məsafələrə atəş texnikasını qeyd etmək istərdim. Bir çox ciddi ovçular arasında səhv fikir var ki, arbaletlərdən 5 metrdən çox məsafəyə atmaq olmaz. Guya balıq yayınır və s. və i.a…

Əslində isə, Aralıq dənizində artırılmış gücə malik silahdan 6 metrdən 8 metrə qədər məsafələrə daim atəş açaraq deyə bilərəm ki, belə atəş müasir reallıqdır. Bəzən isə sadəcə zərurətdir, xüsusən ov mənim sevimli balıq növüm – dentekslər üzərində gedəndə. Yaxşı başa düşmək lazımdır ki, hətta silahınız belə vuruş gücünə, dəqiqliyə və zıpkının enerji ehtiyatına malik olsa belə, silahınızın setapından asılı olaraq belə məsafəyə uçuş vaxtı təxminən 1 saniyədir. Buna görə də nişan nöqtəsinə düzəliş etmək, inkişaf etmiş intuisiyaya, konkret növü bilməyə və balığın mümkün hərəkətini müəyyənləşdirmə bacarığına malik olmaq lazımdır. Karankslara və ya trevalilərə orta məsafələrdən atəş heç bir çətinlik törətmir, çünki balıq yayınmır və reaksiya verməyə macal tapmır, sadəcə hərəkət sürətini nəzərə almaq lazımdır.

Nəticədə mən qayıqda oluram… Yerlilər bir-iki sarqan, bir-iki də yaşıl balıq tutublar. Mənim balığım onları bir az utandırır, gözlərində hörmət oxunmağa başlayır – bu yer üçün nadir kubokdur… heyf. Eybi yox, uşaqlar, hər şey qabaqdadır… təki pusqudan ovlamağı öyrənəsiniz. Sahilə çatırıq, əşyaları boşaldırıq. Canım-ciyərim Tanyacan artıq bizim qayıtmağımızı gözləməkdən əldən düşüb. Əhval xeyli qalxır və təşəkkür əvəzi üzgüdə iştirak edənlərin hamısını kafedə masa arxasına yığırıq. Buterbrodlar, pivə, hamısı bizdən. Söhbətə başlayırıq və məlum olur ki, onlar çoxdandır ov edirlər, gah uğurlu, gah uğursuz, amma ümumiyyətlə ciddi bir şey vurmurlar, əsasən tərpənən nə varsa vururlar, özü də çox sadə səbəbdən – yemək üçün. Adanın bu hissəsində yerlilərdən ən sərt ovçu hansısa «mister Noy»dur. Onun turist qayıqlarından biri var və demək olar hər gün çimərlikdə olur, fürsət düşəndə tanış edəcəklərini vəd etdilər. Pivəni içib qurtarırıq, telefon nömrələrini dəyişirik, bir gün sonra növbəti ova razılaşırıq, ən iri iki trevalimi götürüb çimərlik boyu otelə tərəf yollanırıq. Amma görünür, o gün ulduzlar mənə çox xoş baxırdı: çimərlikdən çıxanda yerli qayıqçıların yığışdığı yerdə məni görüb həyəcanlı yerli qışqırıqlarla saxlayırlar, yerlilər balığı göstərməyi xahiş edirlər. Söhbət başlayır və məlum olur ki, bu igid oğlanlardan biri elə «mister Noy»un özüdür – axtaran tapar!

Balığa qısqanclıqla baxır, sonra əlləri ilə göstərib deyir ki, dünən haradasa «orada» mənimki kimi dörd balıq vurub, ümumiyyətlə də ən yaxşı yerlər buradan uzaqdadır, burada tutmalı elə bir şey yoxdur. İngiliscəsi dəhşətdir və çox məhduddur, amma hər ikimizin gözlərindəki parıltıdan dərhal başa düşdük ki, bizə bir-birimizdən nəsə çox lazımdır. Qalırdı aydınlaşdırmaq ki, kimə nə və nə qədər. Uzun söhbət və bazarlıq – qayığın qiymətini 12-dən 10-a, sonra 8 minə endiririk. Bir neçə gün dalbadal getsək, 7500, amma bundan aşağı ola bilməz – yanacaq filan… pivə içməyə başlayırıq. Mişa rusca dialoqa qoşulur, amma nə bilim, ya qolbaqları, ya zəncirləri, ya da rusun impulsiv danışığı Noyu son qiymətindən tərpətməyə imkan vermir.

Nəticədə bizim tamahkar dostumuzun açarı tapıldı – ona pula «mərc gəlməyi» təklif etdim. Şərtlər sadədir – birisi gün gedirik, o dostu ilə, biz üç nəfər, «onun» yaxşı yerlərinə gedirik. Balıq vururuq, onlar iki nəfər, mən tək. Günün sonunda hesablaşırıq, hər şey hesaba gedir. Əgər onlar məni keçsələr, 10 ödəyirik. Əgər mən onları keçsəm, 5 ödəyirik. Balıq çox olsa – satırıq, pul mənimdir, qayığın qiymətindən çox olsa – «bölürük»… Noy əldə olunan razılaşmaya sevindi, əl sıxışdıq, beh verdik, telefon nömrələrini dəyişdik, vəssalam… bayram restoranda başlayır, balıq, gecə kefi. İstirahət – iş deyil…

İkinci gün – «yenidən yüklənmə».

Səhər saat 6-da, qaranlıqda çimərlikdə dayanmışıq. Çantaları öz belimizdə gətirmişik, bir az yuxusuzluq var, amma əhval əladır və bütün komandamızın özünü hiss etməsi möhtəşəmdir. Hamı macəra gözləyir, hərə öz macərasını. Noyu yığıram… telefon cavab vermir… əclaf. Heç kəs çox da pərt olmur, burada həyat o qədər gözəldir ki, xırda xoşagəlməzlikləri görmürük, çantaları geri sürütməyə tənbəllik edirik… şezlonqları açıb hamılıqla yuxumuzu tamamlamağa üstünə yıxılırıq.

10 dəqiqə keçməmiş ilk qoşqulu motosiklet gəlir. Noy yoldaşı ilə tullanıb düşür, üzr istəyir ki, bizim üçün uzun müddət yemək alırmış və motosiklet sürəndə danışa bilmirmiş, qayığı yükləməyə başlayırıq. Buz, ləvazimat, yemək, spirtli içki, su – ağzınacan yüklənirik. Artıq dan yeri ağarır, mühərrik qızıb, amma biz hələ kimisə gözləyirik. Kimi gözlədiyimizi soruşuram – məlum oldu ki, daha bir yoldaşı. Yol üçün bizə kokos almağı xahiş edirəm. Daha bir motosiklet gəlir, üstündə daha iki yerli, hamısı da tüfənglə… bax, hiyləgər alçaqlar – sayırıq, biri qayıqda, üçü dalır… ədalətsiz oyundur, amma neyləmək olar – daha maraqlı olacaq. Görək bir rus «yarımpeşəkarına» neçə yerli həvəskar lazımdır! Qələbə əzmi qanımızdadır.

Dənizə çıxırıq. Taylandda ilin bu vaxtı dəniz səhərlər ən coşqun olur və təəccüblüdür ki, günortaya tamamilə sakitləşir, axşam isə tam ştil düşür. Yəni biz dənizdən əsən yaxşı küləklə güclənmiş, bəzi yerlərdə iki metrə çatan ən böyük dalğa ilə gedirdik. Təcrübəli yerlilər onları əvvəlcədən görüb sürəti sıfıra endirirdilər, amma hisslər çox kəskin idi. Bizim komanda qayığın burnunda, ən rahat və sıçrantılardan ən çox qorunan yerdə yerləşmişdi, amma hətta biz də sümüyümüzə qədər islanmışdıq və qayığı yuxarı atan növbəti zərbələrdə qışqırırdıq… Arxa tərəfdəki dostlarımız isə daim suya qərq olurdu. Üstəlik belə güclü dalğada hərəkət onlardan daimi gərginlik və diqqət tələb edirdi, Tay lonqbotlarının idarəetmə xüsusiyyətlərinə görə sükançını tez fiziki cəhətdən yorurdu. Bir yöndəmsiz hərəkət – və biz sudayıq.

İki saatlıq yoldan sonra birinci adaya çatdıq. Noy bu yerdə əfsanəvi red snapperlərlə görüş vəd etmişdi — onun danışdıqlarından başa düşdüyümə görə, bu, regionun ən qiymətli və ən dadlı balıqlarından biridir. Adanın sakit tərəfindən yaxınlaşdıq, lövbər atdıq. Mən artıq kostyumda idim, yerlilər isə mayka və şortikdə dalırlar. Mənə istiqaməti göstərdilər, özləri isə gözlənildiyi kimi birlikdə atılıb şən-şən əks tərəfə, rifi bildirən köpüklənən dalğalara doğru avar çəkdilər. Təcrübənin göstərdiyi kimi, onların arxasınca düşmək tamamilə mümkün deyil, ona görə də mənə göstərilən istiqamətdə işləməyə başladım. Xoş görünmə məsafəsi dərhal heyrətləndirdi. Puketlə müqayisədə burada sabit 15 metr idi. Su — dəqiq 28 dərəcə. Relyef ciddi enişli-yoxuşlu deyildi və mən dərinliyi və istiqamətləri dəyişərək balıq axtarmağa başladım. Kəskin dərinlik fərqləri yox idi, orta dərinlik 15 metr, yamaclar. Təxminən 200 metrdən sonra ağciyər avtomatlarının xarakterik səsini eşitdim. Bir az da irəlilədim və dibdə gəzən mirvari ovçularını gördüm — səbətlərlə dibdə sürünür, kiçik qayıqdan hava verən şlanqlarla işləyirdilər. Məlum oldu ki, istiridyə plantasiyasının lap mərkəzinə düşmüşəm. Sağ olun, mehriban taciklər, yaxşı yerdir. Tez istiqaməti dəyişirəm. Uzun müddət dərinlik tapa bilmirəm, iri heç nə görünmür. Sahilə yaxın sürüşürəm və mənzərəli mərcanlarla yaxşı bir eniş tapıram. Hərəkət sezirəm, dalış, düşüş və trayektoriya ilə bir metrlik dayə köpəkbalığına çıxıram. Bəbir naxışlı bu köpəkbalığı tələsmədən mərcan yataqlarını ov axtarışında araşdırır. Gözəllikdir. Getdikcə daha tez-tez xırda barrakudaların çoxsaylı sürüləri rast gəlir, onlar yaxınlaşıb çoxsaylı bədənlərin dairəvi sinxron hərəkətlərindən ibarət valehedici burulğanla məni əhatə edirlər. Amma hələ ki, ova oxşar heç nə yoxdur. Növbəti dalış, mərcan otluğunda uzanıb gözləyirəm və budur, üstümə xallı, kiçik ağ balıqlardan ibarət bir sürü çıxır — ilk baxışdan bizim Qara dəniz horbılının eynisi. Kiçik bir ailə. Onları iyirmi saniyə kimi seyr edirəm və hesabı açmaq vəsvəsəsi belə fikirlərlə mübarizə aparır ki, 2 güclü tıyağı doldurmalı, balığı buya keçirmək də daxil olmaqla bütün prosedura 4-6 dəqiqə sərf etməli olacağam… olmaz, balıq çox xırdadır. Elə bu an arxamda nəyinsə varlığını hiss edirəm, yavaşca başımı çevirirəm və 3 metrlikdə tam eyni «horbılları» görürəm, amma bu dəfə fərdləri kiloya yaxın olan bir sürü. Bunu artıq götürmək lazımdır — yavaşca, böyük trayektoriya ilə tüfəngi ağır-ağır çevirirəm və məndən bir az aralanmış balıqlara arxaya doğru inamlı atəş açıram. Ən irisi kukana düşür. Hərəkətə davam edirəm və bir kiloluq, ağ xallı qara svitlipsə rast gəlirəm. Kosenkovdan əvvəlcədən aldığım məlumata əsasən onu dərhal tanıyıram və xatırlayıram ki, bu, çox dadlı balıqdır, amma güclü arbaletdən yuxarıdan aşağı atmaq olmaz, buy bağlayıb buydan qısa tüfəngi götürmək də… variant deyil — balıq xırdadır, əgər rəqiblərimin götürəcəyi bir kilo civarında balığa diqqətimi yayındırsam, onları keçmək üçün heç bir şansım olmayacaq. Keçməyi qərara alıram. Daha 100 metr işləyirəm, yaxşı bir silsiləyə çıxıram və elə bu an ovun varlığını anında hiss edirəm. Qruperlər və dentiçlər üzərində cilalanmış, balığı qorxutmayan taktiki dalış — «mən dişsiz balığam» — və silsilənin yanında 17 metrdə uzanma. Məndə bu reaksiyanı nəyin yaratdığını axtarmağa başlayıram və dərhal 15 metrlikdə dairələr cızaraq dolaşan xeyli iri bir balıq görürəm. Laqeyd görkəmdə seyr etməyə davam edirəm və birdən heyrətamiz bir kəşf məni sarsıdır — yüz faiz əminəm ki, gördüyüm… dentiçdir! Eyni bədən forması, eyni hərəkət trayektoriyası və çox yaxşı tanış olan zəriflik. Rəngi qızılıdan qırmızıya daha yaxın — dentiçin ən nadir və ən qiymətli növlərindən biri kimi. Bu nə görüşdür!

Balıq çox ehtiyatlıdır və 12 metrdən yaxın gəlmir. Səthə qalxmalı oluram, amma hər hərəkət yeni dostumu ürkütməmək üçün hesablanıb. Sürətləndirilmiş rejimdə ventilyasiya, toxunan trayektoriya üzrə daha bir taktiki dalış və əvvəlki uzanma yerindən hədəfə daha 5 metr yaxınlaşmağı bacarıram. Dentiç məsafəni saxlayaraq məndən özünə məxsus 15 metrə uzaqlaşdı, kiçik bir dairə vurdu və nəhəng mərcanların arxasında gözdən itdi. Bu uğurlu fürsətdən istifadə edib 5 metr atılıram və kiçik bir daşın arxasında gizlənirəm. Məsafə qısaldı, indi yalnız gözləmək qalır. Dentiç mərcanın əks tərəfindən çıxır və mənə tərəf dönür. Dairələr cızır, istiqamətini dəyişir, amma 10 metrdən yaxın gəlmir… əsas odur ki, ona baxmayım və nişan almayım, əsas odur ki, baxmayım və nişan almayım…. oksigen çatışmazlığından titrətməyə başlayır, amma bu istəkləri qovmalı, əzələləri boşalmağa məcbur etməli oluram — istənilən gərginlik, fiziki və ya zehni, balığı anında ehtiyatlandırır, xüsusən də belə balığı. Daha 10 saniyə — əbədiyyət kimi gəldi — və budur, mənim qırmızım ehtiyatla yaxınlıqda dairələr cızır, amma növbəti dairədə yenə də dözmür və ehtiyatla yaxınlaşmağa başlayır 9…8… budur, artıq 7 metr… Hələ bir az uzaqdır — bu, demək olar ki, tüfəngimin həddidir, amma aydın başa düşürəm ki, daha yaxın olmayacaq və bu vəziyyətdə atıb vurmamaq atəşdən imtina etməkdən yaxşıdır. Yavaş, amma inamla nişan alıram, hərəkətin xarakterindən balığın hara atılacağını anlayıram, yarım gövdə qabaqlama götürürəm, atəş, isabət! Səthə atılıram, nəfəs və dalış bir hərəkətdə birləşir, çırpınan balığa güclü yaxınlaşma. Əlimə aldım, var! Ağzını açdım — odur! Dişlidir! Bu nə kefdir… Özümə icazə verdim ki, bir neçə dəqiqə buyun yanında uzanıb onun gözəlliyinə tamaşa edim.

Bundan sonra hər şey xeyli şən gedir. Balıq var, götürmək olar. Yaxınlıqda, axında daha bir neçə qaya və onların arasında otlayan eyni dentiçlərdən bir sürü tapdım, bir az kiçik idilər, amma onlara gizlincə yaxınlaşa bilmədim. Güclü axın lazımi nöqtəyə düşməyə imkan vermir və lastlarla əlavə işləmək lazım gəlir, bu manevrə isə onlar artıq dözmürlər. Bir neçə dalış və sürü uzaqlarda əriyib yox olur. Qayıq yaxınlaşır, deyəsən, birinci yerlə iş bitdi…

Tüfəngi uzadıram, qayığa dırmaşıram və ilk iş soruşuram - «taciklərin» balıqla işi necədir? Noy qürurla deyir ki, onda bir red snapper var. Göstərmələrini xahiş edirəm, buzlu yeşiyi açırlar… buzun üstündə, kim olsa yaxşıdır? Düz tapdınız, mənim qırmızı dostumun kiçik qardaşı buz torbalarının üstündə tənha uzanıb. Bunu çəkirəm və həvəslə öz gözəlimi çıxarıram. Elə oradaca təəssürat mübadiləsi, təbriklər və bir-birimizə əl-qolla «kim nə gördü, neçə dəfə» seriyasından qısa hekayələr. Şanslarımı ölçüb-biçirəm – 2 balıq bir kiçik balığa qarşı… nə deyim, uşaqlar, deyəsən, pis yerə düşdünüz.

İkinci yerə gedirik, yolda adadan 100 metr aralıda güclü dalğa köpükləri ilə seçilən pis olmayan riflər görürəm. Yoxlamağı təklif edirəm, məni suya düşürürlər, özləri isə qayıqla adanın arxasına, dalğa olmayan yerə gedirlər. Dalğa həqiqətən güclüdür, güclü külək və axın var. Tüfəng və balıq ipi asılmış buy çox ağırlaşır. Dalmaq çətindir, rifi araşdırıram, amma boşdur. Bu silsilənin ətrafı başdan-başa qumdur, dərinlik 12 metrəcən, görünmə məsafəsi 11 metr civarı, yer doğrudan da uğursuz seçilib, lənətə gəlmişlər… çəkindirə bilmədilər. Sarğan sürüləri və həmişəki kimi balıq zibili sürüləri… Gözəl, iri bir mürəkkəbbalığı tapdım – lazım olacaq. Qərara gəlirəm ki, təbiətlə mübarizəyə daha güc xərcləməyim, axı gün hələ yenicə başlayır, və rifin kənarı ilə, qumun sərhədi boyunca əks tərəfə üzməyə başlayıram, arabir daşların və mərcanların yanında perspektivli yerlərdə gözləyərək..

Dalışlardan birində arxamda hərəkət hiss edirəm, sağa dönürəm və qumun üstündə boz kölgə görürəm, bir an da keçir və yanımdan böyük sürətlə keçən boz rif köpəkbalığının cizgilərini tanıyıram. Gövdəmi hədəfə tərəf azca çevirirəm və köpəkbalığı, açıq-aydın mənim varlığımı hiss edərək, sürətini artırır. Beynimdən bir anda hədəfin göstəriciləri ardıcıl keçir – məsafə təxminən 6 metr, ölçüsü orta, təhlükə minimal, lazım olsa, ikinci tüfəng var – götürmək lazımdır. Köpəkbalığı niyyətimi hiss etdi və sürətini artırır, əlimi hədəfə tərəf uzadıram, burnunun 10 sm qabağına nişan alıram, atəş.

Nizə balığın bədəninə çatır, nişan nöqtəsindən 50 santimetr geri qalaraq, və ləzzətli bir səslə köpəkbalığını deşib o biri tərəfdən yarım metr çıxır. Düz qaraciyər nahiyəsinə. Balıq dərhal istiqamətini dəyişib açıq dənizə tərəf gedir. Makara açılır və mən onun təzyiqini zəiflədərək bütün sürətimlə səthdə onun ardınca gedirəm. Makara qurtarsa deyə, buyu tüfəngə bərkidirəm. 50 metr kimi uçuruq və ipi dartıb balığı yükləməyə başlayıram. Nizənin uğurlu dəyməsi onun hərəkətinə əla müqavimət yaradır. Dəymənin öldürücü olduğunu görüb nizəyə düzgün güc verə bilirəm, köpəkbalığı dairəvi hərəkətə keçir. Kəndirdəki çərpələng kimi balıq ətrafımda dairə cızır, yol boyu buyun ipini ağzına və nizəyə yığır, bu da ona əlavə yük verir, və o dözmür, təslim olur. Öz oxu ətrafında fırlanma, iplərin gövdəyə dolanması başlayır, və tamam dolaşıb qalan balıq dibə enir. Arxası üstə düşdü – bu yaxşıdır, çünki bu vəziyyətdə istiqaməti itirir, hərəkətsiz isə oksigen almır. «Kondisiyaya» gəlməsi üçün ona 10 dəqiqə verirəm, özüm isə buya çıxıb qışqırıq və bayraqla qayığı çağırmağa başlayıram. Qayıq lövbəri qaldırıb mənə tərəf tələsir. İkinci tüfəngi işlətməməyi qərara alıb balığın yanına dalıram. Yaxınlaşma və nizəni hər iki tərəfdən tutmaq, düşdü ələ. Öldürməyə cəsarət etmirəm və balığı yaxınlaşan qayığa verirəm. Qayıqda taylar öz dillərində nəsə cığallaşır və balığı heç cür tuta bilmirlər. Havada balıq özünə gəlir və hamıya nümayişkaranə vida qastrolu verir. Mane olan uzun nizə, iti ağız və çırpınan quyruq üstə duruş pirat komandamızın rahatlıq tapmasına imkan vermir. Qayığa atılıram və elə hərəkətdəcə mübarizəyə qoşuluram, balığa yaxınlaşıram, fikrimdə başında hiyləgər bir üçbucaq çəkirəm, mərkəzini müəyyənləşdirirəm və güclü zərbə ilə tiyəni kəlləyə soxuram. Bıçaq kəllə sümüyünü deşmir və qalın sümükdə ilişib qalır. Bıçağın dəstəyinə yumruqla ikinci zərbə – və tiyə kəlləni deşib ağızdan çıxır. Düz beyinə, bir anda hazırdır… qoca Heminquey köpəkbalığı öldürməyi bacarırdı.

Noy və komandası bir kiçik xallı qrupper tutub. Xallarla xeyli irəli çıxıram. Növbəti yerəcən köpəkbalıqlarını, onların bazar qiymətini və dadını müzakirə edirik. Komandanın əhvalı yüksəlir, balıq yeşiyindən daha bir-iki buz torbası atdılar. Somali pirətları kənarda qalsın, biz ən yaxşısıyıq!

Üçüncü dayanacaq dənizin üstündə yüksələn kiçik, sıldırım bir adanın yanındadır. Adanın ətrafında güclü axın var, su dərin göy rəngdədir. Hiss edirəm ki, bura əla yerdir. Lövbər atmırıq, qayıq küləkdən qorunan zonada dreyf edir. Dostlarım suya atılır və dərhal adaya sıxılıb onun ətrafı ilə bir-birinə tərəf gedirlər. Divarlar şaquli, onlar da dərinə dalmadıqları üçün burada çox da gəzişə bilmirlər. Amma yenə də bir balaca svitlips və yaşıl qrupper vurmağı bacarırlar. Düzü, mənim də ilk dalışlarım alınmır - buyla dalmaq çox narahatdır. Lin divara ilişir və düşməyə daim mane olur. Buyu atıram və qrupper axtara-axtara divar boyunca bir neçə dalış edirəm: 17, 22, 27 metr. Dib təxminən 20-25-dədir. Qrupper görünmür, xırda balıq doludur, pusquda uzanmağa başlayıram. Budur, dərinlikdən yaxşı bir barrakuda çıxır və suyun ortasında donub qalır. Atəş, vurdum. Daha bir neçə dalış və başa düşürəm ki, burada balıq yoxdur, küləkaltı tərəfə keçmək lazım gəlir. Görmə məsafəsi səthdən dibə doğru pisləşir, 15 metrdən 10 metrə düşür. Axınla suyun sərhədinə çıxıram və dərhal köhnə dostlarıma rast gəlirəm – trevalinin çox sevdiyi sarı balıq sürülərinə. Elə ilk pusqu 16 metrdə, relyefdə, və suyun ortasından üstümə 5 trevali çıxır. İrisini seçirəm, atəş, var. Qısa mübarizə və balıq kukandadır. Bu sahədə işləməyə başlayıram və eynisindən daha ikisini vururam. Bütün atəşlər dəqiq ölçülüb, düz başın arxasından onurğa nahiyəsinə. Yəni heç bir problem yaratmırlar. Hər şey sürətli və dəqiq. Növbəti dalışda 22-də divara yapışıb qalıram, çox uzun uzanıram, kiçik balıqlara fikir vermədən buraxıram və bu öz bəhrəsini verir: düz qaranlıqdan üstümə elə bu seriyadan artıq çox yaxşı bir balıq gəlir. Uzun-uzun üzgəclərinin qara rənginə görə artıq yetkinləşmiş nüsxə olduğu bəllidir. Nişan almağa başlayıram, amma balıq tüfəngimin hərəkətlərinə o yan-bu yana sıçrayışlarla cavab verir və mən onun ardınca hərəkət etməyə çatdırmıram. O sürətlənir və tüfəngimin üstündən, faktiki olaraq məndən bir metr aralıdan keçir. Onu buraxıram, tüfəngi çevirməyə çatdırıram və uzaqlaşan hədəfə arxadan, artıq sadəcə siluetə atəş açıram. Dəydiyini hiss edirəm, balıq partlayış kimi görmə sahəsindən yox olur, çarx açılır, mən və lin isə əks tərəflərə gedirik. Səthdə mənə ancaq dəri əlcəkli əlimlə lini bir az əyləmək qalır, onun çarxdan 45 dərəcə bucaq altında necə açıldığını seyr edirəm. Dəqiq dəyib-dəymədiyini görməmək kobud çəkmə üsuluna haqq vermir, ona görə də balığa ehtiyatla qaçmağa imkan verirəm. Demək olar ki, bütün çarx açıldı, mən isə yaxınlıqdakı buyu təşvişlə qamarlayıram ki, lazım gəlsə, onu tüfəngə bağlamağa hazır olum. Əyləməyə başlayıram, dartmaları və zərbələri hiss edirəm, özüm də hiss etmədən adadan uzaqlaşıram. Lini yığmağa başlayıram - yaxşı gəlir. 20 metr qədər yığdım və adadan 50 metr aralıda oldum. Lin daha gəlmir, dibdə ilişdiyi hiss olunur. Bu da sənə dərd… Bu yerdə səthdə görmə məsafəsi təxminən 10 metr idi, lini tamamilə dartıb yığıram və çarxı bərkidirəm. Tüfəngin dəstəyi səthdən çıxıb, dalmaq lazımdır. Birinci dalış, axın, lindən tutub əllərimlə özümə kömək etmək lazım gəlir, 20 metr, güclə buyu dartıram, 22 – vəssalam, buydakı lin bitdi, 22 metr. Axın yaxşıca güclüdür, bir neçə dəfə dartıram – ilişmə ölüdür. Nə dib görünür, nə də kapron, görmə məsafəsi 3 metr qədərdir. Belə-belə işlər… Çıxıram və bir dəfə də yoxlamaq qərarına gəlirəm, belə ovu bahalı harpunla birlikdə atmaq, həm də «yarış» vaxtı - yolverilməz dəbdəbədir. Qayığı çağırıram, hamını suya salıram, onların 12 metrlik iki buyrepini mənimkinə calayırıq. Təlimat verirəm, kim nə etməlidir – biri tüfəngi tutur və azad olarsa yuxarı qaldırır. İkincisi buyun linlərində durub saatlı Mişkadan komanda gözləyir və iki dəqiqədən sonra çıxmağıma kömək edərək yuxarı yığmağa başlayır. Üçüncüsü mən ventilyasiya edərkən məni axında saxlayır. Plan sadədir, amma məlum oldu ki, burada sadəlik yerinə düşmürdü – «lift» etmək lazım idi… 5 dəqiqə dincəlirəm və aşağı gedirəm. Axın çox mane olur, ona görə də düşməyə keçəndən sonra harpunun linini itirməmək üçün yenə də lastlarla özümə kömək etmək lazım gəlir. Görmə məsafəsi hər metrdə azalır: 20, 25, 30… görmə bir metrə düşdü … 30 mənim psixoloji sədd idi, burada isə hər yer ağ dumanın içindədir, bu işi atıb çıxmaq vaxtıdır! Dönməyə başlayıram və bədənimin vəziyyətini dəyişənə qədər ətalətlə daha iki metr aşağı uçuram, ayaqlarımı işə salmaq istəyirdim ki, linin harpun kapronu ilə birləşmə vtulkasını gördüm. Daha bir-iki saniyə hərəkətsizlik və dizlərimlə dibə, düz kirpilərin üstünə enirəm. Amma təəccüblüdür ki, indi onları hiss etmirəm, çünki ağciyərlərin kürəyə yapışması hissi və produvka bütün diqqətimi alıb. Qarşımda mərcanı, mərcanın altında harpunlu ölü balığı və mərcanın budaqlarına dolanmış bir neçə dolaq kapronu görürəm. Səlis şəkildə qərar verirəm - qalxım, yoxsa azad edim? Başa düşürəm ki, ikinci dəfə bura çətin ki, girəm, dizlərimin üstündə sürünərək işə başlayıram. Harpunun kapronu çox qalındır və asanlıqla açılır, daha doğrusu, mərcanlardan asanlıqla ayrılır. Dizlərimin üstündə bir dövrədə bütün kapronu tamamilə dolanıb azad etmək mümkün oldu – bütün hərəkətlər səlis və yavaş, demək olar ki, səysiz. Balığı mərcandan kənara çəkirəm, vəssalam! Əla iş, çıxmaq lazımdır… amma sonra bayramı korlayan bir sıra səhvlər gəldi. Birincisi, balığı harpundan tutub qaldırmağa başladım… – bu, bir nömrəli səhv idi. Kəməri atmaq kimi parlaq fikir nədənsə ağlıma gəlmədi – iki nömrəli səhv. Aclığın ilk əlamətləri göründü, amma vaxtı və dərinliyi bilməmək üçün özümü cihaza baxmamağa məcbur etdim. Qalxmağa başlayıram… Hiss edirəm ki, başımdakı vizual mənzərəni itirməyə başlayıram, o sadəcə daralmağa, sınmağa və sanki şüur sahəsindən üzüb getməyə çalışır. İradəmi toplayıb diqqətimi cəmlədim və şüurumu qaydaya saldım, artıq əlimə baxmaya bilmirdim – 20 metr… hə, bu artıq çətin deyil, bunu asanlıqla edərəm… passiv şəkildə məni yuxarı dartdıqları buy lininin yuxarı hərəkət etdiyini görürəm və elə passiv şəkildə başa düşürəm ki, onlar çox yavaş dartırlar və məndən 15 metr qədər geri qalırlar… sıfır emosiya.

Sonra bütün əzələlərdə gizilti hissi və xaincəsinə ən münasib olmayan anda məni tərk etməyə çalışan şüurun fokuslanması ilə sonsuz mübarizə. Hisslər çoxxxxxxx güclü spirtli sərxoşluqda düşmək mümkün olan komaya bənzəyir, o zaman ki, bir az da keçsə, şüurun son sərhədini itirəcəyini dəqiq anlayırsan. Müsbət üzmə qabiliyyəti zonasına girirəm və hərəkət etməyi dayandırıram, çünki istənilən kəskin hərəkət məni dərhal huşdan getməyə məcbur edərdi. Bütün hisslər son həddə qədər itilənib, su sütunu isə güclə hərəkət edir, mənə elə gəlirdi ki, santimetr-santimetr yuxarı dırmaşıram, yarımçıq fikirlərin obrazları peyda olur, nəhəng bir sıra ilə təsvirin üstündən uçub keçir… Elə gəlirdi ki, içimdə olan şüur işığı kəllə qutusunun ölçüsünə qədər sıxılır. Səthi görürəm, son bir neçə metr qalır, huşumu itirməmək üçün yalnız ayaq barmaqlarımın ucları ilə işləyirəm, hiss edirəm ki, kimsə məni qoltuğumun altından tutur və sinəmi bərk sıxır, səthə çıxıram, mikronəfəs alıram – daha güclüsünə kiminsə möhkəm qucaqlaması imkan vermir – yenə də həddən artıq çox nəfəs aldım… qaranlıq… yenidən yüklənmə… samba… hər şeyə kənardan baxmaq necə də maraqlıdır… dəhşətli dərəcədə ağırlaşmışdım, amma birtəhər bir qolumdan tutub məni qayığa dartmağı bacarırlar. Ənsəmdəki dəhşətli ağrıdan özümə gəlirəm, başımın ətrafına buz qoyub uzanıram. Bir neçə dəqiqə özümə gəlirəm, hər şey duman içindədir, şüur gah yanıb-sönür. Qayıqda hamı donub qalıb, hamının rəngi boz olub… bizimkilərdə isterika var.

15 dəqiqədən sonra artıq hamı gülməyə çalışır və bir-birini xoşbəxt sonluq münasibətilə təbrik edirdi. Tanya gah ağlayır, gah susur, gah da yerlilərin üstünə qışqırır və təcili evə getməyimizi deyirdi. Amma bizim taciklər mənə birmənalı şəkildə baxır və davam etməsək, yarışların hesaba alınmayacağına işarə vururdular. Artıq dalmağa heç bir həvəsim qalmamışdı, gödəkçəmi çoxdan çıxarmışdım və sadəcə onların daha sonra necə və harada ov edəcəklərinə baxmağa qərar verdim. Sevgilim və vicdanımla kompromisə gəlib, ehtiyat götürdüyümüz Tailand yeməkləri ilə qarnımızı doyururduq, mən də hamıya bu dalış haqqında məlumatlı cihaz loglarını açıb izah edirdim - 35.2, 2:49. Dənizdə ikinci gün üçün pis deyil. 30 dəqiqədən sonra yeni yerə çıxdıq. Bu, üstündə mayak olan kiçik bir qaya idi, həm də eyni zamanda dayverlərlə və dayv qayıqları ilə dolu bir dayv sayt. Dreyfə düşdük və mülki şəxslər mərcanı tərk edənə qədər daha bir saat gözlədik. Buz, qısa yuxu və çoxlu maye öz işini gördü və özümü daha yaxşı hiss etdim. Təxminən 15 dəqiqə dil tökəndən sonra kostyumu arvadımın əlindən almağı və yenidən əynimə çəkməyi bacardım. Hansı zədələri ala biləcəyimi və onların nəticələrini çox yaxşı başa düşürdüm, ona görə də ümumiyyətlə dalmağı planlaşdırmırdım. Dayazlıqda mayakın ətrafında üzmək və yeni yerə baxmaq istəyi var idi. Vəziyyətimi yoxlamaq üçün 1, 3 və 5 metrə bir neçə nəzarət dalışı etdim. 5 metr mümkün hədd idi. Bir neçə dəfə barrakudalar çıxdı və onlardan birini sürüşkən vurmaq alındı, diqqəti itirməyə görə acınacaqlı bir boşa atış. Sonra isə 12 metrdə yaxşı bir qrupper gözümə dəydi, su qatında asılı qalmaqla ona dalış. Qrupper məni öz ərazisindən qorxudub qovmaq üçün qarşıma çıxdı. Beləcə, düzgün texnika qrupperə 5 metr dərinlikdən düz alnına atəş açmağa imkan verdi. Kil şot!

Mənə bəsdir, qayığa gedirəm! Qrupper qayıqdakıların ən böyüyüdür! Taciklər lap qəmgin oldular - hər şey o yerə gedir ki, farang pul ödəməyəcək.

Amma onlar təslim olmur və inadla daha bir adaya gedirlər, günəş batmağa başlayır və Tailandda ovun ən əla vaxtı başlayır – «axşam şəfəqi». Balıq, düzdür, sonradan məlum oldu ki, iri deyildi, amma çox idi. Gün batımı zamanı təxminən 30 dəqiqəlik bütün balıqlar banka və dayazlıqlara çıxır və hamının axşam yeməyi başlayır. Dərinlik 2-5 metr, alaqaranlıq, görünmə təxminən 6 metr, amma balıq o qədər çoxdur ki, iki dəqiqə dibdə uzanıb hər saniyə nəyə atəş açacağını seçirsən, hamısını bir-bir götürsən, hər dalış nəticəli olacaq. Burada qısa tüfəng çox lazım olardı, amma artıq onun üçün qayığa üzməyə tənbəllik edirdim, həm də belə tədarükə ehtiyac yox idi. Ona görə də hədəfləri diqqətlə seçirdim və iri bir şey və ya məndə hələ olmayanı götürməyə çalışırdım – redbouraner, kinqfiş və ya üç üfüqi zolaqlı onlara bənzər balıq. Taciklər dəstəyə daha 4-6 quyruq götürdülər, amma hamısı hesaba alınma həddinin alt sərhədində, bizim komandaya isə bir neçə yaxşı reynbou ranner və bir neçə kinqfiş əlavə olundu… günəş batır və biz tamamilə sakit dənizlə təəssüratlar içində evə uçuruq.

Bir neçə günlük reabilitasiyadan sonra eyni marşrutla daha bir neçə dəfə getdik. Bizim tacikləri yola gətirdik – ağıllarını başlarına yığdıq və onlara yaxşı davranış öyrətdik. Hətta Kosenkovun məsləhəti sayəsində bizə qoşulan və bizimlə eyni vaxtda Tailandda olan Andrey İvanov hesabına dəstəmizi genişləndirdik, o da onsuz da dominant olan Rusiya yığmasını bir qədər gücləndirdi. Kobiya, kinqfişlər, nəhəng qrupperlər, skumbriya, ağ snepperlər… hamısını götürdük, dadına baxdıq. Yeni yerlər, insan yaşamayan adalar, sahildən ov oldu… Qayıq sürücülərinin çoxu bizim ov uğurlarımız haqqında şifahi hekayələri bir-birinə ötürərək bizi salamlamaq istəyir və ovumuza baxmaq üçün qaranlıqda qayığımızın qayıtmasını gözləyirdilər. Qalan iki həftədə sınamağa çatdıramadığımız yeganə şey blyuvoter təşkil etmək oldu. Amma görünür, bununla başqa dəfə məşğul olacağıq.

Ovçulara tövsiyələr:

Ən yaxşı vaxt: dekabrdan aprelə qədər

Kostyum: 1.5-3 mm

Silah: arbalet 110-120, mütləq harpunun birbaşa bağlanması ilə

Üzgəclər: dəniz üçün

Sahildən ov zamanı böyük su şüşəsi olan buyun olması mütləqdir. Həmçinin qulaqların təmizlənməsi (müalicəsi) üçün vasitələr götürmək mütləq lazımdır. Hər kəsin öz vasitələri var, amma başa düşmək lazımdır ki, Tailandda su hər ölçüdə planktonla qaynayır və suda keçirilən hər tam gündən sonra bir gün istirahət edib mikroorqanizmlərin qulaq pərdəsinə düşməsi nəticəsində yaranan iltihabi prosesləri aradan qaldırmaq lazım gəlirdi. Bunu etməsəniz – çöldə +30С olanda infeksion otit alacaqsınız.

İri qrupperləri ovlayanda fənər, qısa tüfəng, qarmaq və ÇOXLU ehtiyat harpun lazımdır. Mənim qısa harpunlarım elə ilk 15 kq-lıq qrupperdə qurtardı, onu da 6 metr dərinlikdə avtobus boyda mərcanın altından çıxara bilmədim. Amma qrupperlərə çox ilişib qalmağı məsləhət görmürəm - təəccüblüdür, onların dadı Aralıq dənizindəki qardaşlarınınkı ilə heç müqayisəyə gəlmir. Tay qrupperi çox yağlıdır və dadca xeyli uduzur, bu da qiymətinə təsir edir. Məsələn, 4 kiloluq qrupper 500 bata «uçub gedir». Yemək üçün isə, deyəsən, bir kiloya qədərini vurmaq lazımdır.

Uçuşun qiyməti: marşrutdan və şirkətdən asılı olaraq $ 500-1000

Yaşayış xərci: sutkası 500-5000 bat, amma internetdən özün bron etsən, daha sərfəlidir

Eskort xidmətləri: 2000 batdan

Masaj: 250 batdan

Restoranda iki nəfərlik orta hesab: 1000-1500 bat. Yerli mətbəx nadir zibildir, ona görə dərhal Avropa və ya Amerika restoranları axtarmağı məsləhət görürəm - Makdonalds, KinqBurger, Steyk haus və s.

Balığınızı restoranda bişirtmək: 200-400 bat (miqdarı fərq etmir)

Ya da bizim tez-tez etdiyimiz kimi, restoranda mətbəxi icarəyə götürüb özünüz bişirin, delikates red snepperləri riskə atmayın. Skumbriyanın dadı əla, sadəcə möhtəşəmdir, amma qalın steyklər şəklində qızartmaq lazımdır.

Tailand hər il bahalaşır və zibillənir, ona görə orada ov artıq indidən çox zəhmətlidir – müftə şey yoxdur, balıq insanın yanında sağ qalmaq kimi müqəddəs arzusunda uyğunlaşır və inkişaf edir, ona görə insana bənzəyən hər şeydən dərhal qaçır. Yerlər hələ var və ovlamağa bir şey də var. Növbəti dəfə yerli blyuvoteri araşdıracam. Elə buna görə hamıya bu gedən qatara çatmağı və Tay balığından imtahanı verməyi arzulayıram.

Gecə balığı deşməyən hər kəsə hörmətlə

Aleksey Kalinin, xüsusi olaraq seahunter.ru üçün