Fritslər balıq ovunda.
9 968Adı Kurtdur. Onunla Almaniyada tanış olmuşuq, 90-cı illərin əvvəlində orada müqavilə ilə işləmək qismət olmuşdu. Rus söyüşlərini mükəmməl bilir (mənim əməyimdir), danışıq rus dilini isə lüğətlə. Və bir gün onun BÖYÜK BALIQ tutmaq həvəsi tutdu. Balıq bizdə kifayət qədərdir, amma BÖYÜK məsələsində... Balıq var, amma yaşadığı illərə mütənasib ölçüsünə görə o qədər müdrikdir ki, onu tutmaq xeyli zəhmət tələb edir (söhbət bir puddan yüngül balıqdan getmir). Tanış ovçu-mühafizəçinin yanına ağız açmağa getdim. Qoca elə yaşdadır ki, yəqin Napoleonu da xatırlayır, amma buna baxmayaraq, onu tanıdığım müddətdə həmişə gümrah və yaşına görə cəld olub. Bütün ömrünü çayda keçirib və bütün Böyük balıqları az qala adbaad tanıyır. Söz sözü çəkdi, şüşə stolun üstünə gəldi, qocanı danışdırdım. Qoca bığlarını sildi və dedi: -Sənə BÖYÜK balıq olacaq!
Kurta zəng edirəm, sevindirici xəbəri çatdırıram. Bir müddət keçir, o gəlib çıxır. Kirpi tikan kimi tilovlara bürünmüş və cürbəcür cındır-mındırdan asılmış halda. Qocanın yanına gedirik. Qocanın qayığı var. Böyük qayıq, qoca ilə yaşıddır, amma onun kimi möhkəm və keyfiyyətlidir. Qoca onunla belə üzür, yaxud özünün dediyi kimi GEDİR: uzun və möhkəm bir şüvül götürür, qayığın burnunda dayanaraq şüvülü dibə sancır və şüvülü tutaraq qayığın arxasına doğru yeriyir. Bu bir neçə dəfə təkrarlanır, qayıq sürət götürəndən sonra isə sadəcə arxada dayanıb şüvüllə, qocanın dediyi kimi, `itələnmək` olar. O şüvülü sadəcə fenomenal idarə edir və qayığın sürəti də olduqca yaxşıdır. Hə, beləliklə, Kurtla qocanın yanına gəldik, gəlişimizi qaydasınca yudum və ov ləvazimatını hazırlamağa başladıq. Kurt artıq `yarımkeflənmiş` halda (alman elə almandır, ondan nə gözləyəsən) öz ağlınca SUPERBALIQ üçün hansısa SUPERLƏVAZİMAT düzəltməyə çalışır. Qoca baxdı və dedi: At getsin o zibili cəhənnəmə! və anbardan barmaq yoğunluğunda kəndir və aviadaşıyıcının lövbərinə oxşayan qarmaqlar gətirdi. Kurtun gözləri nəlbəki kimi oldu, amma almanlar incə xalq olduğu üçün səsini çıxarmadı. Sonra qoca cürbəcür superelmi yemləri əlində fırladıb onları da kənara atdı. Burda artıq mənim də marağım artdı. Qoca qədim bir köhnə tüfəng sürüyüb gətirdi və yerindən tərpənmədən bir-iki qarğanı vurub yerə sərdi. Lehim lampası ilə tüklərini ütüb, qoca onları öz qarmaqlarına keçirdi. Yemdən təxminən bir metr aralı bir cüt kərpic bərkitdi.
Səhər çaya can atırıq, qoca saxlayır. Təsərrüfat işləri ilə məşğul oluruq, üstəlik Kurt bütün vaxt kimi tutduğumuz barədə suallarla qocaya əl çəkmir. Qoca susur. Axşama yaxın tilovları götürüb sadəcə balıq tutmağa gedirik.
Kurt təxminən 4 kiloluq sanballı bir çapaq tutur və xoşbəxt halda böyük balıq tutduğunu elan edir. Onunla şəkil çəkdirəndən sonra onu çaya buraxmağa hazırlaşır. Balığı əlindən alırıq. Qanuna tabe Kurt, (ay dəhşət!) müvafiq lisenziya olmadan tutulmuş və üstəlik sanitar yoxlamadan keçməmiş balığı yeməyə hazırlaşdığımızı biləndə təsvirolunmaz dəhşətə gəldi və dizləri titrəyə-titrəyə bizi dərhal həbs edib cərimələməyə hazır olan `polisay`ın gəlişini gözləyirdi. İlk qədəhə qədər titrədi, sonra iştahla qızardılmış çapağı yeyir və qocanın məharətini tərifləyirdi.
Ertəsi gün səhər çayın ortasında üzgəc kimi çıxıb duran kameralardan biri yerində yox idi. Qoca həvəslə parıldayan gözlərlə əllərini ovuşdurdu və dedi: -Hə, uşaqlar, yaxşı bir donuz balası ilişib, çoxdandır belələrini tutmamışdım. Bir bax, kərpici də arxasınca sürüyür! Hadi qayığa, indi o yağını tutacağıq! Qayığa atılırıq, axtarışa başlayırıq. Bütün günü çayda dairələri genişləndirərək fırlanırıq, amma kamera görünmür ki, görünmür. Nəhayət, axşama yaxın qoca yoruldu və bir şey yemək üçün sahilə çıxmağı qərara aldı. Mən də onunla qoşuldum, balıq ovu balıq ovudur, amma yemək istəyirəm də. Həvəsə qapılmış Kurt axtarışı təkbaşına davam etdirməyi qərara aldı. O, kameranı düz doyumlu nahardan (yaxud şamdan) sonra gəldiyimiz yerin qarşısında tapdı. Görünür, onu bizim gəlişimizdən bir az əvvəl tapmışdı, buna görə də sonrakı bütün hadisələri kənardan müşahidə etmək mənə qismət oldu.
Kurt öz vətənində balıqçılar klubunun üzvüdür və o, orada ovun şəkillərini və videosunu göstərəndə, belə hallarda olduğu kimi, dərhal paxıllar da, şübhəçilər də, sadəcə belə balıq tutmaq istəyənlər də tapıldı. Arzulamaq ziyan deyil, arzunu həyata keçirmək imkanı isə yalnız illər sonra düşdü. Qısası, yenə zəng, babanın yanına səfər, ənənəvi şüşə və babanın razılığı. Üç nəfər gəlir. Kurt təcrübəli adam kimi əliboş, qalan iki fris isə tam yürüş təchizatında.. Mənim də acıqlı kimi bu bir neçə gündə vaxtım yox idi, ona görə onları babanın yanına apardım, qalanını isə, bağışlayın, onun dilindən danışıram, çünki özüm bilavasitə şahid olmamışam.
Beləliklə. Nə isə, frisləri gətirdin, getdin, biz də adət üzrə tanışlıq şərəfinə vurduq, tərtibatı hazırlamağa başladıq. Şeytan da məni dürtdü ki, qonaqlara yatmağa yer hazırlamaq üçün evdə çarpayını yerindən oynadım. Radikulit, anasını ağlatsın, elə tutdu ki, ulayasan gəlir. Kurtu ki tanıyıram, nə edəcəyini tapşırdım, özüm də uzanmağa getdim. O, hər şeyi hazırladı, hamısı daxmaya gəldilər, yol üstü birini də vurub çaya getdilər. Kurt elə bil bir az ayıq idi, o ikisi isə lap tökülmüşdü. Elə bil çox da içməmişdilər, dörd nəfərə bir-iki litr, amma o qədər əldən düşmüşdülər ki. Qayıtmalarını gözləmədim, yatdım. Səhər oyanıram, Kurt döşəmədə sırsıklam halda xoruldayır, o ikisi yoxdur. Narahat oldum, Kurtu oyatmağa başladım. Harda, porsuq kimi yatır. Radikulitə tüpürüb axsaya-axsaya çaya getdim. Sahilə çıxıram, baxıram - Mixalıçın EsTe-si (səpələnən yük daşımaq üçün çay gəmisi, ST seriyası) bankada (çayda dayazlıq) oturub. Göyərtədə heç kim görünmür. Qışqırdım-qışqırdım, qonşunun qayığına dırmaşıb EsTe-yə tərəf sürdüm. Göyərtəyə qalxdım - heç kim yoxdur. Fikirləşirəm, bu nə sirdir, hamı hara yoxa çıxıb. Kabinəyə girib UKV ilə dispetçerə deyirəm ki, gəmi bankada oturub, heyət isə göyərtədə yoxdur. Dispetçer cavab verir: Bilirəm, ora iki RBT (çay itələyici-yedək gəmisi) gedib, heyət isə hamısı dəlixanadadır, hamısında “ağ at” var. Fikirləşirəm, burada bir iş var. Mixalıç göyərtədə heç vaxt ağzına içki almır, bütün heyətin “ağ at”a qədər içməsi isə……
O, bir az özünə gəlir və danışmağa başlayır. Demə, onlar qayığa yerləşiblər, həm də iki təzə fris necə deyərlər, lül-atəş imiş. Kurt ən ayıq kimi (əvvəlki təcrübə özünü göstərir) şüvülü götürüb babanın nümunəsinə əməl etmək qərarına gəlib (üsulu təsvir etmişdim). Üç dəfə uğurla qayıq boyu qaçıb, az qala ortaya çatıblar, qayığın sürəti də artıq yaxşı imiş, burada Kurt bir dəfə də itələmək qərarına gəlib. Şüvülü dibə sancıb, qayığın arxasına qədər qaçıb, şüvülü çıxarmaq lazımdır, o isə, murdar, ilişib qalıb və fizika qanunlarına uyğun olaraq Kurtu qayıqdan çıxarıb. Qayıq xeyli sürətlə uzaqlaşmağa başlayıb, Kurt isə şüvülün üstündə asılı qalıb.
Bu yerdə dərinlik bir metr yarım olar, əsl dərinlik bir az o tərəfdən başlayır, amma yenə də çimmək istəmir adam, ona görə Kurt dirəyi daha möhkəm qucaqladı və həsrətlə ətrafa baxmağa başladı. Hava xeyli tez qaraldı. Elə bu vaxt üfüqdə yuxarıda dediyim həmin "EsTe"nin hərəkət işıqları göründü. Kurtun alman ağılcığı elə bildi ki, xilasedicilər gəlir. Çox fikirləşmədən fənərini çıxarır və işığı yandırıb-söndürməyə başlayır. Mən gəmiçilikdən o qədər də başım çıxmır, amma məncə axın aşağı gedən gəmi ağ işıqla yanıb-sönən üzən nişanı, ya da necə deyirlər bakeni, sağ bortunda saxlamalıdır. Sükançı vicdanla bir az sola götürür və gəmi də eyni vicdanla dayazlığa oturur. Kurt elə bilir ki, gəmi onun üçün yavaşıyıb, başlayır bağırmağa. Təhlükə anında BÜTÜN insanlar öz ana dilində bağırır, Kurt da elə etdi. Bu vaxt gəminin göyərtəsindən gəminin necə bərk zərbə aldığını hiss edən kapitanın söyüşləri sürü ilə uçmağa başladı. Kurt başa düşməyə başladı ki, nəsə düz eləməyib və indi onu döyəcəklər. Ona görə də hər şeyə tüpürdü, dirəkdən əl çəkdi, sahilə atıldı, evə çatdı, şnapsın qalığını başına çəkdi və yatdı. Gəmidə qalanlar özlərinə gəldilər, projektoru yandırdılar, ətrafı işıqlandırdılar və bakeni tapmadılar. Dispetçerə xəbər verdilər. O, ağ bakenin əvvəl yanıb-söndüyünü, sonra bizimkindən olmayan dildə bağırdığını, sonra da birdən suya tullanıb sahilə üzdüyünü dinlədi və dərhal "təcili yardım" çağırdı. Bu vaxt qalan iki alman qayığın axınla sürükləndiyi qamışlıqda yuxudan oyandı, Kurtu tapmadılar və onun buralarda bir yerdə olduğunu düşünüb özləri balıq tutmağa qərar verdilər. BÖYÜK BALIQ üçün ləvazimatı keçən dəfə təsvir etmişdim. Almanlar da onları görmüşdülər, nə üçün olduğunu bilirdilər, amma NECƏ olduğunu bilmirdilər. Ona görə də alman məntiqinə uyğun olaraq, BELƏ tilov ipi üçün sahildə ELƏ DƏ tilov çubuqları seçdilər (təsəvvür etdiniz, hə), hər birində ən azı yarım kub odun vardı, və ləvazimatı suya atdılar. Kameraların nə üçün olduğunu başa düşə bilmədilər və sadəcə onları üstlərinə geyindilər, elə bildilər ki, xilasetmə vasitəsidir.
Bir sözlə, hər şey aydınlaşanda gəmiçilik idarəsi, xəstəxana və qalan birbaşa iştirakçılar gülməkdən uğunub getmişdilər, babaya ŞTANDARTENFÜRER ləqəbi yapışdı, Kurt bütün xərcləri və cərimələri ödədi, almanlar bütün aparaturalarını geri aldılar və çoxlu yeni tanışlıqlar qazandılar. Yumoru olan adamlar çıxdılar, baş verənlərə də anlayışla yanaşdılar, bir sözlə, beynəlxalq qalmaqal olmadı, Kurt isə fikirli-fikirli soruşurdu ki, burada film çəkməyə icazə verərlərmi.
Bu dəfə artıq özüm də orada idim, necə deyərlər, ruhuma hopdu...
Bütün hay-küy yatdı, hamı sakitləşdi, almanlardan başqa. Axı onlar balıq tutmağa gəlmişdilər. Stresdən ayıldılar, öz aralarında pıçıldaşdılar və qərara gəldilər: sikim onun, o BÖYÜK BALIĞIN, heç olmasa adisini tutaq. Baba etiraz etmir. Durna balığı tutmağı təklif edir. Hamı LEHİNƏ səs verdi. Ləvazimat hazırlanır, spinninqlərin qarğaları yağlanır, uzunboğaz çəkmələr hazırlanır, bir sözlə, adi basabas. Təkcə Kurt qəmgindir. Axı bu dəfə ləvazimatSIZ gəlib! Baba, xeyirxah adam, anbardan kruJOKları çıxarır. Balıqçılar başa düşəcək, balıqçı olmayanlara izah edim. Kružok yüngül, bərk materialdan (üzsün deyə) olan dairədir, bir tərəfi parlaq rəngə boyanır, o biri tərəfinə isə kiçik bir çubuq taxılır. Tilov ipi dairəyə sarınır və çubuqdan keçirilir. İpə yemli qarmaq bağlanır. Balıq yemi götürəndə ipi çubuqdan qoparır və dairəni çevirir, eyni zamanda ipi dairədən açır. Balığın yemə vurduğunu üzən, çevrilmiş dairədən bilirsən (boyamaq da bunun üçündür). Hə, beləliklə, baba Kurta nəyin nə olduğunu danışdı və yem üçün qurbağa tutmağı məsləhət gördü (durna onlara yaxşı gəlir). Hə, qayığa doluşduq və adalara. İki alman spinninqlərlə sahil boyu getdi, mən suf balığına bir-iki dib tilovu atdım, baba yemək bişirməyə girişdi, Kurt isə qayığa doluşdu və əvvəlcədən yaxşı, seçmə qurbağalar tutub kruJOKları qamışlığın yanına düzməyə üzdü. Baba balıq şorbası üçün xırda xanı balıqları, ersləri və başqa xırdaca balıq tutdu (xırda olsa da, şorbası dadlı olur!, dəmlədi, məni çağırdı, onunla yüz qram vurduq, ocağın yanında uzanmışıq, kef çəkirik. Şorba bişməkdədir, araq mədədə istilik kimi yayılıb, ocağın yanında qumda rahatdır, bir sözlə, cənnətdir. Eşidirik, almanlar gəlir, danışırlar. Razı-razı yaxınlaşırlar, biri yaxşı bir çapaq çıxarıb, o biri də bir cüt yaxşı durna, bir sözlə, razıdırlar. Yanımızda oturdular, yüz qram vurdular, biz də. Söhbətimiz başladı, hər kəs öz dilində danışır, amma necə deyərlər, balıqçı balıqçını... Bir sözlə, bir-birimizi başa düşürük, tələsmədən söhbət edirik.
Şorba hazırdır, şam yeməyi vaxtıdır. Kurt hələ də yoxdur. Nəhayət görünür. Yüz hindu kimi hirsli ocağa yaxınlaşır. Susur. ÖZÜNƏ süzür (!), başına çəkir, üstündən heç nə yemir (!!!) və ocağın yanında oturur. Babayla həyəcanla bir-birimizə baxırıq (hə, artıq refleksdir!, sonra baba ehtiyatla Kurtdan nə olduğunu soruşur. Və burada!!! Kurt yerindən sıçrayır, hirslə ayağının altına tüpürür və nitq söyləməyə başlayır. O nə nitq idi!!! İki dildə, oynaya-oynaya və əl-qol ata-ata, hoppana-hoppana və zingildəyə-zingildəyə, ocağın ətrafında qaça-qaça və qamışlığa tərəf yumruq silkələyə-silkələyə. Babayla heyranlıqla qulaq asırdıq, baba isə ağzını açıb dinləyir və sözlərin ritminə uyğun hörmətlə başını yırğalayırdı. Ah, o nə nitq idi!!! Məncə, hətta balıq asqısındakı çapaq və durnalar da qulaq asırdı. Bəli, sonuncu görüşümüzdən bəri Kurt öz müəllimini, yəni məni, xeyli qabaqlamışdı. Santexniklər, çəkməçilər və çilingərlər indi onun dırnağı ola bilməzdi. Onun dilindən MUSİQİ axırdı!!!
HAMI başa düşəndə, gülüşdən ağacların üstündə yatan qarğalar oyandı.
Müəllif naməlumdur....
Şərhlər (0)
Şərh yazmaq qeydiyyatdan keçmiş üzvlər üçün qeydiyyat açıldıqdan sonra mümkün olacaq.